Chroniczne zmęczenie: kompletny poradnik

Chroniczne zmęczenie: kompletny poradnik

Autor: redakcja Mush n Go - 30 września 2026

Poradnik nr 3 · 11 rozdziałów

Chroniczne zmęczenie: kompletny poradnik

Chroniczne zmęczenie to zmęczenie, które trwa dłużej niż kilka tygodni i nie mija po odpoczynku. Prawie zawsze ma przyczynę, często łatwą do znalezienia: sen, niedobór żelaza, tarczyca, stres, leki. Właściwa kolejność: najpierw badania u lekarza rodzinnego, potem uporządkowanie snu, ruchu, jedzenia i kawy.

Redakcja Mush n Go · Zaktualizowano 13 listopada 2026 · 20 min czytania

Błędne koło zmęczeniaschemat
poranne światłokawa przed 14:00wyłączone ekranyNoc, która nie regenerujeZmęczenie po przebudzeniuKawa za kawąPóźne zasypianieBłędne kołozmęczenia
Co je napędzaGdzie je przerwać

Od czego zacząć?

Twoja sytuacja, Twój punkt wyjścia

Kobieta po czterdziestce siedzi o świcie na brzegu łóżka, ze zmęczoną twarzą, na szafce nocnej stoi budzik8 h

„Śpię, a budzę się wykończona”

Przespane noce, które nie regenerują.

Trzy puste filiżanki po kawie ustawione w rzędzie na biurku; za nimi mężczyzna pod koniec popołudnia przeciera oczy przed komputerem4 kawy

„Trzymam się tylko dzięki kawie”

Każdego dnia o jedną kawę więcej, a zmęczenie wciąż to samo.

Matka wieczorem bezwładnie siedzi na kanapie, z głową odchyloną do tyłu, z zamkniętymi oczami i telefonem w dłoni, na podłodze porozrzucane zabawkiu kresu sił

„Jestem wyczerpana, mam przeładowaną głowę”

Stres, przeciążenie obowiązkami, zmęczenie psychiczne.

Stół ze śniadaniem w słońcu: filiżanka kawy, szklanka wody, orzechy i pomarańcza, ręka odsłania zasłonę3 kroki

„Szukam naturalnego wsparcia”

Rośliny, witaminy, suplementy: od czego zacząć.

Twoje zmęczenie dopada Cię głównie około 16:00, po obiedzie? Ma swój własny poradnik: popołudniowy spadek energii →

6 miesięcyto minimalny czas trwania, by mówić o zespole przewlekłego zmęczenia
7–9 hsnu zalecanego dla dorosłego
150 minumiarkowanej aktywności tygodniowo według WHO
400 mgkofeiny dziennie to górna granica dla dorosłego według EFSA

01Definicja

Chroniczne zmęczenie czy silne zmęczenie: kiedy przestaje być normalne.

Każdy bywa czasem zmęczony. Pracowity tydzień, za krótka noc, katar, ząbkujące dziecko: zmęczenie jest przede wszystkim normalnym sygnałem, który mówi ciału, żeby zwolniło. Ma oczywistą przyczynę i znika, gdy znika przyczyna.

Chroniczne zmęczenie natomiast się utrwala. Jest obecne już po przebudzeniu, nie ustępuje po weekendzie odpoczynku, w końcu zaczyna ciążyć na pracy, życiu rodzinnym i ochocie na wyjście z domu. Lekarze mówią o astenii – to medyczna nazwa nieprawidłowego zmęczenia, takiego, które trwa i przeszkadza. Na co dzień mówi się o chronicznym, przewlekłym, ciągłym albo silnym zmęczeniu: to ten sam sygnał. To moment, by potraktować go poważnie, ale bez paniki, bo w zdecydowanej większości przypadków przyczynę da się znaleźć i leczyć.

Zmęczenie przejściowe Chroniczne zmęczenie
Czas trwania Kilka dni Kilka tygodni, czasem miesięcy
Przyczyna Oczywista: krótka noc, wysiłek, krótka choroba Nie zawsze jasna, często kilka naraz
Odpoczynek Wystarcza, by się zregenerować Już nie wystarcza
Wpływ na życie Ograniczony Utrudnia pracę, życie towarzyskie lub rodzinne
Co robić Spać, zwolnić tempo Iść do lekarza, potem zmienić styl życia

Często wyróżnia się trzy rodzaje zmęczenia. Zmęczenie fizyczne odczuwa się w ciele: ciężkie nogi, zadyszka, ochota, by usiąść. Zmęczenie psychiczne, czyli nerwowe, dotyczy głowy: trudności z koncentracją, drażliwość, poczucie wyczerpania, zanim w ogóle zaczniesz. Zmęczenie mieszane łączy oba i to ono jest najczęstsze, gdy zmęczenie się przedłuża.

Odróżnij też zmęczenie od senności. Zmęczenie to brak energii. Senność to walka ze snem, zasypianie przed telewizorem albo za kierownicą. Senność wskazuje na inne przyczyny, zwłaszcza zaburzenia snu, i trzeba ją zgłosić lekarzowi.

02Objawy

Chroniczne zmęczenie: objawy, które powinny Cię zaniepokoić.

Chroniczne zmęczenie to nie tylko „chce mi się spać”. Najczęstsze objawy: zmęczenie już po przebudzeniu, nawet po przespanej nocy; energia, która wyczerpuje się w połowie przedpołudnia; proste zadania, które wymagają wysiłku; słabnąca koncentracja; ochota, by wszystko odwołać; czasem rozlane bóle, bóle głowy, gorszy nastrój. Gdy to ciągłe zmęczenie trwa dłużej niż kilka tygodni, bez oczywistego wyjaśnienia i mimo odpoczynku, warto umówić się na wizytę u lekarza rodzinnego.

Jak poznać, że organizm mówi „dość”? Gdy zmęczenia nie da się już odespać: weekend nie wystarcza, urlop też nie, a Ty zaczynasz rezygnować z tego, co było dla Ciebie ważne. Niektóre towarzyszące objawy wymagają szybszej wizyty u lekarza.

Idź do lekarza bez zwłoki, jeśli zmęczeniu towarzyszy któryś z tych objawów.

  • Niewyjaśniona utrata masy ciała, gorączka lub nocne poty.
  • Nietypowa duszność, ból w klatce piersiowej lub kołatanie serca.
  • Nieprawidłowe krwawienia: bardzo obfite miesiączki, krew w stolcu.
  • Silne pragnienie i częste oddawanie moczu.
  • Powiększone węzły chłonne, bóle, które nie mijają.
  • Chrapanie z przerwami w oddychaniu, senność za kierownicą.
  • Długotrwały smutek, utrata zainteresowania wszystkim, czarne myśli.

Jeśli masz myśli samobójcze albo martwisz się o bliską osobę, zadzwoń pod bezpłatny numer 116 123 (telefon zaufania dla osób w kryzysie emocjonalnym). W sytuacji zagrożenia życia dzwoń pod 112.

03Przyczyny

Skąd się bierze ciągłe zmęczenie: najczęstsze przyczyny.

Co może kryć się za silnym zmęczeniem? Najczęściej nic groźnego: tryb życia, który bardziej wyczerpuje, niż ładuje baterie. Przyczyn jest jednak wiele i często kilka się nakłada. Dlatego nie ma sensu stawiać sobie diagnozy w internecie: uporządkowanie tego to rola lekarza. Oto najczęstsze tropy, żeby lepiej przygotować się do wizyty.

Niedobór snu

Najczęstsza i najbardziej niedoceniana przyczyna: za krótkie noce, przesunięte godziny snu, ekrany do późna, praca na nocną zmianę.

Zaburzenia snu

Bezdech senny, bezsenność, zespół niespokojnych nóg: śpisz, ale sen nie regeneruje.

Niedobór lub anemia

Niedobór żelaza, zwłaszcza u kobiet z obfitymi miesiączkami, albo inne niedobory, które może wykazać tylko badanie krwi.

Zaburzenia hormonalne

Spowolniona tarczyca, rozwijająca się cukrzyca albo zmiany w czasie ciąży i menopauzy.

Nastrój i stres

Depresja, lęk i wypalenie zawodowe bardzo często objawiają się zmęczeniem, jeszcze zanim pojawi się smutek.

Po infekcji

Niektóre infekcje wirusowe pozostawiają zmęczenie, które ciągnie się kilka tygodni, czasem dłużej.

Leki

Niektóre leki mają zmęczenie lub senność wśród działań niepożądanych. Nigdy nie odstawiaj ich bez porady lekarza.

Styl życia

Siedzący tryb życia, ekrany, alkohol, niezbilansowane posiłki, nadmiar kofeiny, przeciążenie pracą: każde z osobna nic groźnego, wszystkie razem – sporo.

Jaka choroba daje silne zmęczenie? Lista jest długa i właśnie dlatego robi się badania: anemia, choroby tarczycy, cukrzyca, choroby zapalne lub autoimmunologiczne, przedłużające się infekcje, zaburzenia snu, depresja, rzadziej choroby wątroby, nerek lub serca. „Ciągle jestem zmęczona i wszystko mnie boli” to częsta skarga: bóle i zmęczenie naraz mogą wynikać z nieregenerującego snu, niedoboru, długotrwałego stresu albo choroby, którą trzeba zdiagnozować, np. fibromialgii.

Na osobną wzmiankę zasługuje cukrzyca: źle wyrównany poziom cukru we krwi męczy, a silne pragnienie z częstym oddawaniem moczu to powód do wizyty u lekarza. Jeśli już leczysz się na cukrzycę, zmęczenie to dobry temat do rozmowy z lekarzem: dobrane leczenie, regularne posiłki i aktywność fizyczna to pierwsze kroki. Zmęczenie związane ze stresem omawia nasz artykuł o wysokim kortyzolu, jego objawach i sposobach – z dokładnym opisem mechanizmów.

Cały artykułZmęczenie w menopauzie: skąd się bierze wyczerpanie i jak odzyskać energię
21-dniowy plan w PDF: okładka i dwie strony ze środka

Gratis

21-dniowy plan, który pomoże odzyskać energię

  • Rutyna tydzień po tygodniu: noce, kawa, ruch, talerz
  • Dziennik zmęczenia do wypełniania co wieczór, do pokazania lekarzowi
  • Pytania, które warto zadać, i badania, o których warto porozmawiać podczas wizyty

Wysyłany e-mailem w formacie PDF. Rezygnacja jednym kliknięciem.

04Lekarz i badania krwi

Do jakiego lekarza iść, jakie badania krwi zrobić.

Lekarka rodzinna objaśnia pacjentce wynik badań, kartka leży na biurku między nimi
Badanie krwi zlecone przez lekarza rodzinnego wyklucza przyczyny, które trzeba leczyć w pierwszej kolejności.

Do jakiego lekarza iść z chronicznym zmęczeniem? Najpierw do lekarza rodzinnego. To on zna Twoją historię choroby, bada Cię i w razie potrzeby kieruje do specjalisty: endokrynologa (tarczyca), specjalisty medycyny snu, internisty, psychiatry lub psychologa. Wiele osób waha się, czy iść do lekarza „tylko ze zmęczeniem”, z obawy, że będą zawracać głowę albo wyjdą bez odpowiedzi. A to częsty i w pełni uzasadniony powód wizyty. Lekarz zwykle postępuje w trzech krokach.

1

Wywiad

Od kiedy, o jakiej porze dnia, z jakimi innymi objawami, jak wygląda sen, jakie leki, jaka sytuacja osobista i zawodowa.

2

Badanie

Pełne badanie fizykalne: waga, ciśnienie, serce, płuca, węzły chłonne, tarczyca, a czasem kwestionariusz dotyczący nastroju lub snu.

3

Badania dodatkowe

W zależności od tego, co ustalił: ukierunkowane badanie krwi, a czasem konsultacja specjalisty lub badanie snu.

Badania krwi obejmują często morfologię, żelazo i jego zapasy (ferrytynę), tarczycę (TSH), glukozę oraz markery stanu zapalnego. Ale to wywiad nadaje kierunek wszystkiemu: lekarz nie zleca na ślepo całej serii badań. „Testy na chroniczne zmęczenie” w internecie dają pojęcie o tym, jak się czujesz; nie zastąpią wizyty.

Żeby jak najwięcej z niej wynieść, prowadź przez tydzień lub dwa mały dziennik zmęczenia: ocena od 0 do 10 co wieczór, godziny kładzenia się spać i wstawania, aktywności, wypite kawy. Taki dziennik często pokazuje zależności, których nie widać na co dzień. Weź też listę wszystkiego, co przyjmujesz, łącznie z suplementami diety.

05Zespół przewlekłego zmęczenia

Zespół przewlekłego zmęczenia: odrębna choroba.

Chroniczne zmęczenie w potocznym sensie często myli się z zespołem przewlekłego zmęczenia, nazywanym też mialgicznym zapaleniem mózgu i rdzenia (ME/CFS). To drugie to uznana choroba, znacznie rzadsza, z precyzyjnymi kryteriami. W Stanach Zjednoczonych Institute of Medicine szacował w 2015 roku, że choruje na nią od 836 000 do 2,5 miliona osób, w większości bez diagnozy. Nie ma jednego testu: diagnozę stawia lekarz na podstawie tych kryteriów, po wykluczeniu innych przyczyn.

Institute of Medicine, 2015 · Stany Zjednoczone

Komitet ekspertów zaproponował referencyjne kryteria diagnostyczne: wyraźne ograniczenie aktywności od ponad sześciu miesięcy przy zmęczeniu, którego nie łagodzi odpoczynek, złe samopoczucie nasilające się po wysiłku, nieregenerujący sen oraz zaburzenia poznawcze lub nietolerancja pozycji stojącej.

NICE, 2021 · Wielka Brytania

Brytyjskie zalecenia dotyczące ME/CFS kładą nacisk na codzienne zarządzanie energią i odradzają programy ćwiczeń o stałej, rosnącej intensywności jako sposób leczenia tej choroby.

Kluczowa kwestia: złe samopoczucie po wysiłku

U chorych wysiłek, nawet niewielki, może nasilać objawy na wiele dni. To odróżnia ten zespół od zwykłego zmęczenia i uzasadnia specjalistyczną opiekę medyczną.

Jeśli rozpoznajesz się w tym opisie, porozmawiaj z lekarzem rodzinnym. Wskazówki dotyczące aktywności fizycznej z tego poradnika trzeba wtedy dostosować razem ze specjalistą, który pomoże Ci dozować wysiłek. Pełne źródła znajdziesz na dole strony.

06Noce

Ciągłe zmęczenie i senność: jak naprawić sen.

Gdy przyczyny medyczne zostaną wykluczone lub są już leczone, pierwszym polem do pracy jest sen. Według zaleceń National Sleep Foundation większość dorosłych potrzebuje od 7 do 9 godzin snu na dobę. Ale regularność liczy się tak samo jak długość: kładzenie się o 23:00 w tygodniu i o 2:00 w sobotę rozregulowuje zegar biologiczny tak samo jak krótka noc.

  • Wstawaj codziennie o tej samej porze, także w weekendy: to najsilniejszy regulator zegara biologicznego.
  • Rano wystawiaj się na światło dzienne, najlepiej na zewnątrz, nawet w pochmurny dzień.
  • Wyłączaj ekrany późnym wieczorem albo mocno zmniejsz ich jasność.
  • Dbaj o chłodną, ciemną i cichą sypialnię, przeznaczoną tylko do spania.
  • Ogranicz drzemki do 20 minut, wczesnym popołudniem.
  • Odstaw kofeinę wczesnym popołudniem i unikaj alkoholu wieczorem: usypia, ale rozbija sen na kawałki.

Ciągłe zmęczenie i senność, choć śpisz wystarczająco długo? Długi sen nie zawsze regeneruje. Jeśli budzisz się bez sił, głośno chrapiesz albo zasypiasz w ciągu dnia, porozmawiaj z lekarzem: zaburzenia snu, takie jak bezdech, można wykryć i leczyć. Nocnym pobudkom poświęciliśmy osobny artykuł: budzenie się o 4 nad ranem.

Wieczorną rutynę krok po kroku omawia nasze zestawienie 15 wieczornych nawyków, a artykuł o tym, jaki grzyb wybrać na sen, porównuje reishi i inne grzyby. Sen+ łączy reishi, walerianę, diglicynian magnezu i 1,9 mg melatoniny, która pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie: jedna kapsułka trzydzieści minut przed snem.

Cały artykułDobry sen: 15 wieczornych nawyków, które zmieniają wszystkoCały artykułBudzenie się o 3–4 nad ranem: kortyzol, cukier we krwi, stres – przyczyny i sposoby

07Ruch

Ruch, gdy brakuje Ci sił, w małych dawkach.

Dwoje współpracowników idzie jesienną ulicą obsadzoną drzewami i rozmawia, z kubkiem w ręku, w przerwie na lunch
Na początek wystarczy dziesięć minut spaceru dziennie.

To paradoks zmęczenia: gdy brakuje sił, ruch wydaje się ostatnią rzeczą, na którą masz ochotę, a jednak brak aktywności podtrzymuje zmęczenie. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca dorosłym co najmniej 150 minut aktywności o umiarkowanej intensywności tygodniowo oraz dwie sesje ćwiczeń wzmacniających mięśnie.

Nic nie zmusza Cię, by od tego zaczynać. Jeśli zmęczenie trwa od tygodni, celem nie są wyniki, tylko regularność. 10-minutowy spacer po obiedzie, schody zamiast windy, wysiadanie z autobusu przystanek wcześniej: wszystko się liczy. I często to najuczciwsza odpowiedź na pytanie „jak pozbyć się zmęczenia w 5 minut”: wyjść na zewnątrz, przejść się, pooddychać w świetle dziennym, wypić dużą szklankę wody.

Tydzień 1

Dziesięć minut spaceru dziennie, w tempie, które pozwala rozmawiać. Zanotuj, jak się czujesz następnego dnia.

Tydzień 2 i 3

Jeśli wszystko idzie dobrze, przejdź do 20 minut i dodaj jeden dzień roweru, pływania lub łagodnej jogi.

Tydzień 4 i dalej

Celuj w 30 minut przez pięć dni w tygodniu, plus dwie krótkie sesje ćwiczeń wzmacniających z masą własnego ciała.

Bezpiecznik

Jeśli niewielki wysiłek wyczerpuje Cię na kilka dni, zatrzymaj progresję i porozmawiaj z lekarzem.

Ten bezpiecznik jest kluczowy: zmęczenie, które wyraźnie nasila się po wysiłku, to nie brak silnej woli, tylko sygnał, który trzeba zgłosić lekarzowi, jak widzieliśmy przy zespole przewlekłego zmęczenia. Jeśli uprawiasz sport, a zmęczenie utrwala się mimo treningów, nasz artykuł o naturalnej przedtreningówce mówi też o regeneracji.

08Dieta i witaminy

Dieta i witaminy: co liczy się w walce ze zmęczeniem.

Przy stole niektóre nawyki podtrzymują zmęczenie: pomijanie śniadania, a potem podjadanie słodyczy, bardzo obfity obiad, picie zbyt małej ilości wody, kawa za kawą na czczo. Wystarczy kilka zasad, by ustabilizować dzień.

Pora Zasada Przykłady
Rano Białko i błonnik, nie tylko cukier Jajka, jogurt lub twaróg, płatki owsiane, chleb razowy, cały owoc
W południe Pełny, ale nie przesadnie obfity posiłek Warzywa, strączki albo mięso lub ryba, kasza lub pełnoziarnisty makaron
Po południu Przekąska, jeśli trzeba Garść orzechów, owoc, nabiał
Wieczorem Lżej i niezbyt późno Zupa, warzywa, ziemniaki lub kasza, białko
Przez cały dzień Pić regularnie Wodę, zanim poczujesz pragnienie

Jaka witamina jest skuteczna na zmęczenie? Kilka składników odżywczych ma rolę uznaną przez Unię Europejską: witamina C, magnez, żelazo oraz witaminy B6, B9 i B12 przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia. Urozmaicona dieta dostarcza większości z nich; kuracja może uzupełnić intensywny okres albo zimę, która nie chce się skończyć. Nasz artykuł o witaminach na zmęczenie zimą szczegółowo omawia ich zapotrzebowanie.

Jeśli stosujesz dietę restrykcyjną, wegetariańską lub wegańską, powiedz o tym lekarzowi: niektóre niedobory są wtedy częstsze i łatwo je wykryć. Żelazo przyjmuje się po badaniu krwi, na zalecenie lekarza: ferrytyna pokazuje, czy naprawdę go brakuje.

Cały artykułZmęczenie zimą: witaminy, rośliny i nawyki, które naprawdę pomagają

09Kawa

Zmęczenie a kawa: jak wyjść z błędnego koła.

Gdy zmęczenie się utrwala, odruchem jest picie coraz większej liczby kaw. Na chwilę to działa i właśnie w tym problem. Kofeina maskuje zmęczenie, nie usuwając jego przyczyny, a wypita zbyt późno psuje sen następnej nocy. Kolejnego dnia zmęczenie jest większe, pijesz więcej kawy i koło się zamyka.

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznaje, że zdrowy dorosły może spożywać do 400 mg kofeiny dziennie, czyli około pięciu espresso, a dawka 100 mg przyjęta tuż przed snem może u niektórych osób opóźnić zasypianie i skrócić noc. Dla Twojego zmęczenia najważniejsza jest więc przede wszystkim godzina ostatniej filiżanki: nasz artykuł o kawie, śnie i godzinie granicznej pomaga ją wyliczyć.

Żeby wyjść z błędnego koła bez rezygnacji z rytuału, wiele osób stopniowo ogranicza kawę. Brainstoorm, nasza kawa z grzybami, zawiera tylko 20 mg mikrokapsułkowanej kofeiny na filiżankę, a w składzie ma też soplówkę jeżowatą, cordyceps, czagę, macę i ashwagandhę, w wersji kawowej lub czekoladowo-orzechowej. Jak to zrobić krok po kroku, opisują nasze artykuły: ile kaw dziennie, odstawienie kawy i czym zastąpić kawę.

Cały artykułKawa a sen: o której godzinie odstawić kofeinę?

10Zmęczenie psychiczne

Zmęczenie psychiczne: kiedy zmęczenie bierze się z głowy.

Długotrwały stres wyczerpuje tak samo jak wysiłek fizyczny. Obciążenie pracą, rodzinne obowiązki na głowie, kłopoty finansowe, poczucie, że nigdy nie da się odpocząć: zmęczenie jest często pierwszym sygnałem, na długo zanim zauważysz u siebie stres. Objawy zmęczenia psychicznego są typowe: płytki sen, wczesne pobudki, drażliwość, napięcie w barkach, trudności z koncentracją, brak ochoty na cokolwiek. A gdy towarzyszy im poczucie wyczerpania, cynizm lub spadek efektywności w pracy, trzeba pomyśleć o wypaleniu zawodowym: nasz artykuł o tym, jak rozpoznać objawy wypalenia zawodowego, opisuje też jego etapy.

Jak zregenerować się po zmęczeniu psychicznym? Naprawdę się odłączając: prawdziwe przerwy bez ekranu, jasno wyznaczone godziny pracy, czas na zewnątrz, zajęcie, które sprawia Ci przyjemność, i prawo do mówienia „nie”. Proste techniki, takie jak powolne oddychanie czy oddech rezonansowy (koherencja serca), można opanować w kilka minut i stosować wszędzie.

Kortyzol, hormon stresu, jest w centrum tego mechanizmu: nasz poradnik jak obniżyć kortyzol porządkuje sposoby według badań. Nasza formuła Antystres łączy ashwagandhę, reishi, bazylię świętą, cytryniec chiński i witaminę B6, która przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia oraz pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych.

Cały artykułWypalenie zawodowe: jak rozpoznać objawy i odbudować siły

11Naturalne sposoby

Chroniczne zmęczenie: naturalne sposoby, rośliny i suplementy.

Pierwszym leczeniem chronicznego zmęczenia jest leczenie jego przyczyny: uzupełniony niedobór, aparat CPAP przy bezdechu sennym, wyrównana tarczyca. Sposoby z tego poradnika, czyli sen, aktywność, talerz, kawa i stres, robią resztę. Suplementy diety znajdują swoje miejsce właśnie na tym etapie, by wspierać rutynę, którą porządkujesz, na czas kuracji: 30 dni na opakowanie.

Najczęściej wyszukiwane rośliny na zmęczenie są dobrze znane: żeń-szeń, eleuterokok (żeń-szeń syberyjski), rhodiola (różeniec górski), maca, a spośród grzybów – cordyceps. To także najczęściej przywoływane „domowe sposoby”, obok mleczka pszczelego i cytrusów. Nasze artykuły omawiają je badanie po badaniu: żeń-szeń koreański, czerwony i syberyjski, maca – właściwości i skutki uboczne, cordyceps – badania nad energią i sportem, rhodioli.

Rano: Brainstoorm

Filiżanka Brainstoorm z mniejszą ilością kofeiny (20 mg), z soplówką jeżowatą, cordycepsem, czagą, macą i ashwagandhą, w wersji kawowej lub czekoladowo-orzechowej.

W ciągu dnia: Energia

Energia łączy cordyceps, macę, imbir i witaminę C, która przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Jedna kapsułka dziennie, bez kofeiny, 30 dni na opakowanie.

Wieczorem: Sen+

Sen+ łączy reishi, walerianę, magnez i 1,9 mg melatoniny, która pomaga w skróceniu czasu potrzebnego na zaśnięcie.

Silne zmęczenie – co robić w praktyce? Oto plan, który proponujemy na trzy tygodnie, do rozpoczęcia po wizycie u lekarza. 21-dniowy plan, dostępny wyżej gratis w PDF, rozpisuje go dzień po dniu.

Tydzień 1: obserwacja

Dziennik zmęczenia co wieczór, stała godzina wstawania, światło dzienne rano, ostatnia kawa przed 14:00.

Tydzień 2: noce

Ekrany wyłączone późnym wieczorem, chłodna sypialnia, drzemka maksymalnie 20 minut, alkohol tylko w weekend.

Tydzień 3: ciało

Dwadzieścia minut spaceru dziennie, śniadanie z białkiem, woda, zanim poczujesz pragnienie.

Dzień 22: podsumowanie

Przejrzyj swój dziennik: co się zmieniło, co zostało. Jeśli nic się nie poprawia, wróć do lekarza z tymi notatkami.

Żeby połączyć wszystko w jedną rutynę, rano, w ciągu dnia i wieczorem, zobacz pakiet poniżej. Każdy składnik szczegółowo opisują nasze strony: cordyceps, maca i reishi.

Środki ostrożności: zapytaj lekarza lub farmaceutę o radę, jeśli jesteś w ciąży lub karmisz piersią albo przyjmujesz leki. Przestrzegaj zalecanej dawki i informuj lekarza o suplementach, które przyjmujesz.

Cały artykułCordyceps – właściwości, badania nad energią i sportem, dawkowanieCały artykułMaca – właściwości, skutki uboczne i po jakim czasie działa
Pack Énergie Durable

Pakiet do tego poradnika

Pack Énergie Durable

Rano, w ciągu dnia i wieczorem w jednym pudełku: filiżanka z mniejszą ilością kofeiny, jedna kapsułka w ciągu dnia, jedna przed snem.

  • Rano: Brainstoorm, kawa albo czekolada, 20 mg kofeiny na filiżankę
  • W ciągu dnia: Energia, cordyceps, maca, imbir, witamina C
  • Wieczorem: Sen+, melatonina 1,9 mg, magnez, waleriana, reishi

99,90 €lub 69,90 € w subskrypcji (−30%), z dostawą co 4 tygodnie

Odkryj pakiet →

60 dni gwarancji zwrotu pieniędzy

Twoje pytania

Chroniczne zmęczenie: Twoje pytania.

Jak nazywa się chroniczne zmęczenie?

Medyczna nazwa nieprawidłowego zmęczenia, które trwa i przeszkadza w codziennym życiu, to astenia. Gdy spełnia określone kryteria, m.in. trwa ponad sześć miesięcy i towarzyszy mu złe samopoczucie nasilające się po wysiłku, mówimy o zespole przewlekłego zmęczenia, czyli mialgicznym zapaleniu mózgu i rdzenia (ME/CFS).

Jakie są objawy chronicznego zmęczenia?

Zmęczenie już po przebudzeniu mimo przespanej nocy, energia, która szybko się wyczerpuje, proste zadania wymagające wysiłku, słabnąca koncentracja, czasem rozlane bóle i gorszy nastrój. Gdy te objawy utrzymują się dłużej niż kilka tygodni mimo odpoczynku, idź do lekarza.

Jakie są trzy rodzaje zmęczenia?

Zmęczenie fizyczne, odczuwane w ciele; zmęczenie psychiczne, czyli nerwowe, które dotyczy koncentracji i nastroju; oraz zmęczenie mieszane, łączące oba. To ono jest najczęstsze, gdy zmęczenie się przedłuża.

Do jakiego lekarza iść z chronicznym zmęczeniem?

Najpierw do lekarza rodzinnego. Przeprowadza wywiad, badanie i w razie potrzeby zleca badanie krwi, a potem kieruje do specjalisty: endokrynologa, specjalisty medycyny snu, internisty, psychiatry lub psychologa.

Czy istnieje test na zespół przewlekłego zmęczenia?

Nie ma jednego testu. Lekarz stawia diagnozę na podstawie kryteriów klinicznych, po wykluczeniu innych przyczyn dzięki badaniu i badaniu krwi. Kwestionariusze online pomagają opisać przed wizytą, co odczuwasz.

Jakie badania krwi zrobić przy zmęczeniu?

To lekarz dobiera je do Twojej sytuacji. Często obejmują morfologię krwi, ferrytynę, tarczycę, glukozę i markery stanu zapalnego.

Jaki niedobór powoduje zmęczenie?

Niedobór żelaza to jedna z najczęstszych przyczyn, zwłaszcza u kobiet z obfitymi miesiączkami. Możliwe są też inne niedobory, m.in. witaminy B12. Pokaże to badanie krwi.

Jak leczyć chroniczne zmęczenie (astenię)?

Najpierw leczy się jego przyczynę, po wykonaniu badań. Potem: regularny sen, stopniowa aktywność fizyczna, urozmaicona dieta, mniej kofeiny po południu i radzenie sobie ze stresem. Kuracja suplementem może wspierać tę rutynę: witamina C, magnez, żelazo oraz witaminy B6, B9 i B12 przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.

Jak walczyć ze zmęczeniem przy cukrzycy?

Dbając razem z lekarzem o wyrównanie poziomu cukru we krwi: dobrane leczenie, regularne posiłki, codzienna aktywność fizyczna i wystarczająca ilość snu. Nowe zmęczenie z silnym pragnieniem i częstym oddawaniem moczu to powód do wizyty u lekarza.

Dlaczego jestem ciągle zmęczona, choć dobrze śpię?

Długi sen nie zawsze regeneruje. Bezdech senny, niedobór, zaburzenia nastroju lub leki mogą tłumaczyć zmęczenie mimo przespanych nocy. To dobry powód do wizyty u lekarza.

Jak pozbyć się zmęczenia w 5 minut?

Wyjdź na światło dzienne, przejdź się kilka minut, wypij dużą szklankę wody i powoli oddychaj. To pobudza na chwilę; przy zmęczeniu, które trwa, liczą się sen i badania.

Jak poznać, że organizm mówi „dość”?

Gdy zmęczenia nie da się już odespać: ani weekend, ani urlop nie wystarczają, rezygnujesz z tego, co było ważne, i dochodzą kolejne objawy, takie jak zaburzenia snu, drażliwość czy bóle. Porozmawiaj z lekarzem.

Czy kawa pomaga na zmęczenie?

Pobudza na chwilę, ale wypita zbyt późno lub w nadmiarze psuje sen i podtrzymuje zmęczenie. Lepiej zostawić kofeinę na przedpołudnie i zmniejszać dawki, np. wybierając kawę z mniejszą ilością kofeiny.

Ile czasu trzeba, żeby odzyskać energię?

Wszystko zależy od przyczyny. Uzupełniony niedobór lub uporządkowany sen często dają efekty w ciągu kilku tygodni. Zmęczenie związane z wyczerpaniem lub chorobą wymaga więcej czasu i opieki lekarskiej. Zapisuj postępy tydzień po tygodniu.

Jak długo trwa kuracja produktem Energia?

30 dni na opakowanie, bez kofeiny. Energia łączy cordyceps, macę, imbir i witaminę C, z 60-dniową gwarancją zwrotu pieniędzy, w jednorazowym zakupie lub w subskrypcji.

Źródła

  1. Institute of Medicine (2015). Beyond Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome: Redefining an Illness. Washington, The National Academies Press.
  2. National Institute for Health and Care Excellence (2021). Myalgic encephalomyelitis (or encephalopathy)/chronic fatigue syndrome: diagnosis and management. NICE guideline NG206.
  3. Hirshkowitz M. et al. (2015). National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations: methodology and results summary. Sleep Health, 1(1).
  4. Brooks A., Lack L. (2006). A brief afternoon nap following nocturnal sleep restriction: which nap duration is most recuperative? Sleep, 29(6).
  5. Bull F. C. et al. (2020). World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British Journal of Sports Medicine, 54(24).
  6. EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (2015). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5):4102.
  7. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 z dnia 16 maja 2012 r. ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności.
  8. Assurance Maladie (ameli.fr), francuskie publiczne ubezpieczenie zdrowotne. Asthénie (fatigue) : définition, symptômes et causes.

Ten poradnik ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza. Jeśli zmęczenie się przedłuża, idź do lekarza rodzinnego.

Odkryj nasze suplementy z grzybami i roślinami adaptogennymi

Nasze wegańskie receptury, wytwarzane w Tuluzie przez francuskiego producenta.

FocusEnergiaAnty-stresSenRegeneracjaOdporność

Zobacz wszystkie suplementy