Matcha czy kawa z grzybami: co wybrać?

Matcha w skrócie

Herbata matcha, cały liść w proszku.

Matcha nie jest zwykłą herbatą. Zamiast zaparzać liście i je wyrzucać, mieli się je na bardzo drobny proszek i pije w całości, ubite w wodzie. Spożywasz więc sam liść ze wszystkim, co zawiera.

Matcha w ciągu kilku lat stała się bardzo modnym napojem, od latte w kawiarniach po desery. Jej działanie budzi najwięcej pytań: omawiamy je poniżej razem z tym, co naprawdę mówią badania.

Kawa z grzybami w skrócie

Kawa z grzybami, smak kawy, tylko łagodniejszy.

Kawa z grzybami wychodzi z innego założenia: zachować smak i rytuał kawy, ale wyraźnie obniżyć kofeinę i dodać grzyby funkcjonalne oraz rośliny adaptacyjne używane od dawna w tradycjach azjatyckich.

Nasz Brainstoorm jest tego dobrym przykładem. Każda filiżanka z 6 g zawiera 6 040 mg substancji aktywnych: soplówkę jeżowatą, cordycepsa i chagę po 1 000 mg, 3 000 mg maki, cykorię i ashwagandhę. Kofeina ogranicza się do 20 mg mikrokapsułkowanej kofeiny NewCaff®. I nie ma w ogóle grzybowego smaku: pijesz kawę, pełną i lekko paloną.

Wersja Czekolada-orzech, z 6 225 mg substancji aktywnych w dawce 8 g, dodaje różeniec górski i kakao, przy tej samej ilości kofeiny. Obie przygotowuje się na ciepło i na zimno, z wodą albo z mlekiem.

Poznajesz tę zasadę od zera? Nasz artykuł czym jest kawa z grzybami wyjaśnia wszystko po kolei.

Działanie matchy

Matcha i jej działanie: co naprawdę wiemy.

W internecie przypisuje się matchy praktycznie wszystkie zalety. Rzeczywistość jest ciekawsza i skromniejsza.

Duet kofeina i L-teanina. To jej prawdziwa osobliwość. Matcha zawiera kofeinę, ale też L-teaninę, aminokwas niemal wyłączny dla herbaty, szczególnie obfity w liściach uprawianych w cieniu. Kilka badań sprawdzało wpływ tego duetu na uwagę, z obiecującymi wynikami. To wyjaśnia opinię o energii „spokojniejszej” niż ta z kawy.

Katechiny. Jak zielona herbata, matcha jest bogata w katechiny, a wśród nich EGCG, polifenole szeroko badane w laboratorium pod kątem właściwości antyoksydacyjnych. Ponieważ pijesz cały liść, przyjmujesz ich więcej niż przy zwykłym zaparzaniu.

Rytuał. Często się o tym zapomina, ale przygotowanie matchy miotełką zajmuje kilka minut i wymusza przerwę. Ten moment ma swój udział w odczuwanym efekcie.

Matcha czy zielona herbata? To ta sama roślina, ale nie ten sam napój. Zieloną herbatę się zaparza, a liście wyrzuca; matchę pije się w całości. Efekt: napój gęstszy, przy tej samej objętości bogatszy w kofeinę, teaninę i katechiny, o znacznie wyraźniejszym smaku. Liście przeznaczone na matchę są dodatkowo zacieniane przed zbiorem, co podnosi zawartość teaniny i chlorofilu — stąd ta głęboka zieleń.

Czym matcha nie jest: spalaczem tłuszczu, lekiem ani kuracją detoksykującą. Badania na te tematy pozostają u ludzi mało rozstrzygające.

Kwestia kofeiny

Matcha i kawa: ile kofeiny?

To zwykle prawdziwe pytanie za „matcha czy kawa”. I odpowiedź zaskakuje: matcha nie jest napojem bez kofeiny. Zależnie od ilości użytego proszku i jego jakości czarka matchy może zawierać tyle kofeiny co mała kawa, a czasem więcej.

Wartości EFSA to średnie: rzeczywista zawartość zmienia się zależnie od ziarna, liścia, sposobu przygotowania i wielkości filiżanki.

Jeśli szukasz łagodnej energii, bo od kofeiny bywasz nerwowy, matcha nie musi więc być najlepszą odpowiedzią: L-teanina łagodzi, ale kofeina tam jest. Kawa z grzybami, z 20 mg na filiżankę, zmienia sytuację wyraźniej. Odwrotnie, jeśli dobrze znosisz kofeinę i smak herbaty Ci odpowiada, matcha jest doskonałym wyborem.

Porównanie

Matcha czy kawa z grzybami: starcie.

Oto oba napoje porównane punkt po punkcie, z klasyczną kawą jako punktem odniesienia.

Oba napoje mogą też współistnieć w ciągu jednego dnia. Wrócimy do tego.

Przygotowanie i smak

Dwa rytuały, dwa gesty.

Matcha wymaga trochę techniki, kawa z grzybami prawie żadnej. Tak poradzisz sobie z obiema.

Z Brainstoorm jest prościej: dawka 6 g do filiżanki gorącej wody albo mleka, zamieszać i gotowe. Na wersję na zimno rozpuść dawkę w małej ilości gorącej wody, potem dodaj zimne mleko i lód.

Co do smaku, właśnie tu opinie zwykle się rozchodzą. Matcha ma trawiasty smak, który albo się kocha, albo zupełnie nie znosi, a matcha średniej jakości może być wyraźnie gorzka. Kawa z grzybami odwrotnie uspokaja miłośników kawy: już od pierwszego łyka są na znanym terenie.

Prawdziwe opinie klientek Brainstoorm z Trustpilot, cytowane dosłownie, przetłumaczone z francuskiego.

Matcha coffee i latte

Matcha coffee, latte, na zimno: przepisy.

„Matcha coffee” najczęściej oznacza matcha latte albo mieszankę matchy i espresso, nazywaną czasem „dirty matcha”. Oto cztery proste pomysły, po stronie matchy i grzybów.

Więcej pomysłów na napoje? Nasz artykuł o napojach z grzybami i roślinami adaptacyjnymi oraz ich przepisach podaje ich kilka, od latte po smoothie.

Skutki uboczne

Matcha: skutki uboczne, o których warto wiedzieć.

Matchę większość dorosłych dobrze znosi, w ilości jednej do dwóch czarek dziennie. Kilka zasad warto jednak znać, właśnie dlatego, że spożywa się cały liść.

Słowo o jakości: ponieważ liść spożywa się w całości, wszystko, co wchłonął w czasie uprawy, trafia do czarki. Wybieraj matchę o sprawdzalnym pochodzeniu, z analizami. W przypadku grzybów zasady omówiliśmy w artykule o ryzyku grzybów i roślin adaptacyjnych.

Co wybrać?

Matcha czy kawa z grzybami: każdemu swoje.

Nie ma zwycięzcy absolutnego. Są raczej różne profile. Tak zdecydujesz według swoich przyzwyczajeń.

A dlaczego nie oba? Wielu naszych klientów zmienia: rano Brainstoorm dla smaku kawy, wczesnym popołudniem matcha dla odmiany. Ważne, żeby pilnować całkowitej ilości kofeiny w ciągu dnia.

Jak dobrze wybrać

Pięć kryteriów udanego zakupu.

Czy to matcha, czy kawa z grzybami, jakość różni się ogromnie między produktami. Oto na co patrzeć przed zakupem.

1. Barwa matchy : głęboka zieleń oznacza świeżość i dobrze zacienione liście. Matowa albo żółtawa zieleń często zwiastuje produkt bardziej gorzki.
2. Możliwość sprawdzenia : pochodzenie, plantator i analizy muszą być dostępne, przy matchy tak samo jak przy grzybach.
3. Dawka substancji aktywnych : w kawie z grzybami szukaj dawki w miligramach na filiżankę dla każdego grzyba, nie tylko listy. Brainstoorm podaje 1 000 mg soplówki jeżowatej, cordycepsa i chagi.
4. Podana kofeina : jasna zawartość na filiżankę, żebyś wiedział, co pijesz.
5. Gwarancja : żebyś mógł spróbować bez ryzyka. U nas 60 dni gwarancji zwrotu pieniędzy, z subskrypcją i bez, oraz darmowa dostawa do Polski od 89 €.

Często spotkasz dwie kategorie matchy. Tak zwana jakość „ceremonialna”, z pierwszych zbiorów, jest przeznaczona do picia samej, ubitej w wodzie: jest łagodniejsza, droższa i delikatniejsza. Jakość „kulinarna”, wyraźniejsza, nadaje się do latte, do wypieków i do smoothie, gdzie mleko i cukier łagodzą jej goryczkę. Te określenia nie są regulowane: polegaj raczej na barwie, pochodzeniu i analizach.

O kawach z grzybami wydaliśmy też pełny przewodnik sześć kryteriów, żeby dobrze wybrać.

Źródła

1. Owen G. N. et al. (2008). The combined effects of L-theanine and caffeine on cognitive performance and mood. Nutritional Neuroscience, 11(4).
2. Dietz C., Dekker M., Piqueras-Fiszman B. (2017). An intervention study on the effect of matcha tea, in drink and snack bar formats, on mood and cognitive performance. Food Research International, 99.
3. Docherty S. et al. (2023). The acute and chronic effects of lion's mane mushroom supplementation on cognitive function, stress and mood in young adults: a double-blind, parallel groups, pilot study. Nutrients, 15(22).
4. EFSA, panel NDA (2015). Scientific opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal, 13(5).

Czytaj dalej

Jak pójść dalej.

Chcesz zagłębić się w temat? Odkryj nasze inne przewodniki albo zajrzyj do naszej kolekcji kaw z grzybami.