Reishi werking: studies en hoe je reishi inneemt (Ganoderma lucidum)

Wat is reishi

Een paddenstoel zo hard als hout, en heel bitter.

Reishi heeft niets van een keukenpaddenstoel. Het is een houtzwam: hij groeit op hout, vaak aan de voet van verzwakte loofbomen, en vormt een waaiervormige hoed, glanzend alsof hij gelakt is, diep roodbruin van kleur. Het vruchtvlees is hard, bijna houtig, en heel bitter. Je eet hem niet: je kookt hem lang, of je haalt er de stoffen uit.

De Chinezen noemen hem lingzhi, de Japanners reishi. In het Nederlands heet hij gesteelde lakzwam. Oude Chinese medische teksten rekenen hem tot de middelen van de eerste rang, en de traditie schrijft hem een lange lijst deugden toe. Het is die reputatie, veel meer dan de studies, die zijn huidige populariteit verklaart.

Een nuttige botanische precisering: een studie uit 2012 liet zien dat het grootste deel van de ‘lingzhi’ die in China wordt gekweekt en verkocht, in werkelijkheid tot een verwante soort behoort, Ganoderma lingzhi, en niet tot de Ganoderma lucidum uit Europa. De twee liggen heel dicht bij elkaar, maar het herinnert eraan dat een reishiproduct sterk afhangt van de stam en de extractie. Om reishi te plaatsen tussen de andere soorten, geeft onze lijst van 12 medicinale paddenstoelen om te kennen een volledig overzicht.

De stoffen

Twee families van stoffen, twee verschillende beloften.

Als we het over de werking van reishi hebben, gaat het in werkelijkheid over twee grote families van stoffen. Ze worden niet op dezelfde manier geëxtraheerd, komen niet in dezelfde verhoudingen voor in de verschillende producten, en worden niet voor dezelfde toepassingen onderzocht.

Dat heeft een praktisch gevolg: een waterig extract, rijk aan polysachariden, en een alcoholisch extract, rijk aan triterpenen, zijn niet hetzelfde product. Een eenvoudig gemalen reishipoeder bevat beide, maar in lage concentratie, en een deel blijft slecht beschikbaar omdat de celwand van de paddenstoel heel hard is. Daarom vermelden serieuze fabrikanten het type extract en de standaardisatie. We publiceren de analyses van onze grondstoffen op onze pagina analyses.

Het niveau van bewijs

De werking van reishi, toepassing per toepassing.

Over reishi zijn honderden onderzoeken gedaan, maar de overgrote meerderheid bij cellen of dieren. Bij mensen zijn de studies schaars, vaak klein en soms van zwakke methodologische kwaliteit. Zo staat het onderzoek ervoor, per toepassing.

Overzicht op basis van de Cochrane-reviews van Klupp (2015) en Jin (2016) en de studies die verderop worden genoemd. De volledige referenties staan onderaan de pagina.

Deze tabel betekent niet dat reishi nergens goed voor is. Ze zegt dat je hem vandaag geen aangetoond effect bij mensen kunt toeschrijven. Dat is ook waarom er in Europa geen enkele gezondheidsclaim voor deze paddenstoel is toegelaten. We spreken dus over toepassingen en routines, niet over beloften.

Reishi en slaap

Reishi en slaap: een traditioneel gebruik, weinig studies.

Dit is de vraag die we het vaakst krijgen. In de traditionele Chinese geneeskunde wordt lingzhi in verband gebracht met het tot rust brengen van de geest, en hij wordt vaak 's avonds genomen. Het moderne onderzoek heeft er belangstelling voor getoond, maar vooral bij dieren.

In 2012 liet een Chinees team zien dat een reishi-extract de slaapduur bij ratten verlengde, met een veronderstelde werking op ontstekingsboodschappers die betrokken zijn bij de regeling van de slaap. Dat is interessant, maar een rat is geen mens, en de doseringen zijn niet over te zetten. Bij mensen ging de meest geciteerde studie niet over slaap maar over vermoeidheid (zie verderop).

• Wat we weten: bij dieren verlengen sommige extracten de slaap.
• Wat we niet weten: of reishi alleen het inslapen of de kwaliteit van de nacht bij mensen verbetert. Geen enkele grote gecontroleerde studie heeft dat aangetoond.
• Wat men in de praktijk doet: veel mensen nemen hem op in een avondroutine, met andere, beter gedocumenteerde ingrediënten.
• Het enige ingrediënt van een avondformule met een toegelaten claim is melatonine: melatonine draagt ertoe bij de tijd die nodig is om in slaap te vallen, te verkorten.

Dat is de logica van Slaap +: reishi staat er naast valeriaan, magnesiumbisglycinaat en melatonine, in een capsule die je 30 minuten voor het slapengaan neemt. Om reishi te vergelijken met de andere paddenstoelen voor de avond, lees onze vergelijking van de beste paddenstoel voor de slaap, en ons artikel valeriaan of melatonine over de twee best onderzochte ingrediënten.

Reishi en cortisol

Verlaagt reishi het cortisol? Niemand heeft het gemeten.

Overal lees je dat reishi ‘het cortisol reguleert’. We hebben gezocht: we vonden geen enkele gecontroleerde studie bij mensen die cortisol voor en na reishi-inname heeft gemeten. De bewering berust op traditioneel gebruik, op dierstudies en op een verwarring met ashwagandha, die op dit punt wel is onderzocht.

Dat betekent niet dat reishi geen enkele waarde heeft in een routine voor drukke periodes. Het betekent dat je hem geen effect op dit hormoon kunt toeschrijven. Is dat jouw onderwerp, dan liggen de hefbomen met bewijs elders: slaap, beweging, je cafeïnegebruik, sociaal contact. Ons dossier cortisol verlagen rangschikt ze naar niveau van bewijs.

Ashwagandha en reishi worden vaak gecombineerd, zoals in Anti-Stress. Om te begrijpen wat ze onderscheidt, bekijk onze vergelijking reishi of ashwagandha.

Reishi en weerstand

Weerstand: waarom we voorzichtig blijven.

De bètaglucanen van reishi worden herkend door bepaalde cellen van het immuunsysteem. In het laboratorium veranderen ze de activiteit van die cellen. Daar komt de reputatie van reishi voor de natuurlijke afweer vandaan. Maar van een cel in kweek naar een effect op de gezondheid van een persoon is een lange weg, en die weg is niet afgelegd.

De Cochrane-review van 2016 wordt vaak als bewijs aangehaald. In werkelijkheid zegt ze iets anders: bij patiënten met kanker die al werden behandeld, evolueerden enkele immuunmarkers gunstig in studies die als laag van kwaliteit werden beoordeeld. Daar kun je niets uit afleiden voor een gezond persoon die voor de winter ‘zijn afweer wil versterken’. En wie ziek is, moet elk supplement met zijn arts bespreken voordat hij het neemt.

Reishi zit in onze formule Weerstand, naast chaga en oesterzwam, als onderdeel van een winterroutine. Onze gids om je afweer voor te bereiden op de winter zet die paddenstoelen op hun juiste plaats, achter de gewoonten die het meest tellen.

Extract, poeder, koffie

Reishi als poeder of als extract: de vorm verandert alles.

Reishi wordt in heel verschillende vormen verkocht. De prijs per gram zegt niets over de hoeveelheid stoffen die je echt binnenkrijgt. Zo vind je je weg.

De ganodermakoffies, die in Oost-Europa heel gangbaar zijn, zijn een geval apart: we hebben de samenstelling van een van de bekendste uitgeplozen in ons artikel DXN Lingzhi Coffee.

Voor dagelijks gebruik blijft een gestandaardiseerd extract in capsules de eenvoudigste vorm: de dosis ligt vast, de bitterheid verdwijnt, en dankzij de standaardisatie weet je wat je neemt. Onze ingrediënten met reishi vind je op de pagina reishi.

Welke dosering

Welke dosering reishi neem je per dag?

Er bestaat geen officiële dosering. De studies gebruikten heel wisselende hoeveelheden: 1,44 g extract per dag in de studie van Wachtel-Galor, 5,4 g polysacharide-extract in die van Tang. Supplementen in de handel bieden meestal rond 1 tot 1,5 g extract per dag. De juiste dosering is die op het etiket van het product dat je kiest, want ze hangt af van de concentratie van het extract.

Onze paddenstoelen koffie, Brainstoorm, bevat geen reishi: hij combineert pruikzwam (lion's mane), cordyceps en chaga. Zoek je dagelijks reishi, dan zijn het onze capsules die het bevatten. De hoeveelheden per capsule staan op het etiket van elk product.

Hoe neem je het in

Wanneer moet je reishi innemen, 's ochtends of 's avonds?

De traditie neemt hem eerder 's avonds, en dat is ook het moment waarop de meeste mensen hem gebruiken. Maar het moment hangt vooral af van de formule: reishi met melatonine neem je bij het slapengaan, reishi met ashwagandha kun je 's ochtends nemen.

Verwacht geen effect van de ene dag op de andere, en ook geen spectaculair effect. Reishi is geen slaapmiddel en geen kalmeringsmiddel. Merk je na een maand niets, dan is dat nuttige informatie, geen mislukking.

Voorzorgen

Reishi: wie laat het beter staan?

In korte studies wordt reishi meestal goed verdragen. De gemelde bijwerkingen zijn vooral spijsverteringsklachten: ongemak, dunne ontlasting, een droge mond, soms huiduitslag. Maar er zijn enkele gevallen van ernstige leverschade gepubliceerd met reishipoeders, en de paddenstoel zou het effect van bepaalde medicijnen kunnen versterken. We wijden een volledig artikel aan de bijwerkingen.

Houd je altijd aan de dosering op het etiket en combineer niet meerdere producten met reishi. Voor de bredere vraag naar de veiligheid van medicinale paddenstoelen zet ons artikel over de risico's van paddenstoelen en adaptogene planten alles op een rij.

Bronnen

1. Tang W., Gao Y., Chen G. et al. (2005). A randomized, double-blind and placebo-controlled study of a Ganoderma lucidum polysaccharide extract in neurasthenia. Journal of Medicinal Food, 8(1).
2. Wachtel-Galor S., Tomlinson B., Benzie I. F. F. (2004). Ganoderma lucidum ("Lingzhi"), a Chinese medicinal mushroom: biomarker responses in a controlled human supplementation study. British Journal of Nutrition, 91(2).
3. Klupp N. L., Chang D., Hawke F. et al. (2015). Ganoderma lucidum mushroom for the treatment of cardiovascular risk factors. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD007259.
4. Jin X., Ruiz Beguerie J., Sze D. M., Chan G. C. (2016). Ganoderma lucidum (Reishi mushroom) for cancer treatment. Cochrane Database of Systematic Reviews, CD007731.
5. Wachtel-Galor S., Yuen J., Buswell J. A., Benzie I. F. F. (2011). Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi): a medicinal mushroom. In Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects, 2e druk, hoofdstuk 9. CRC Press.
6. Cao Y., Wu S. H., Dai Y. C. (2012). Species clarification of the prize medicinal Ganoderma mushroom "Lingzhi". Fungal Diversity, 56.
7. Cui X. Y., Cui S. Y., Zhang J. et al. (2012). Extract of Ganoderma lucidum prolongs sleep time in rats. Journal of Ethnopharmacology, 139(3).
8. Wanmuang H., Leopairut J., Kositchaiwat C. et al. (2007). Fatal fulminant hepatitis associated with Ganoderma lucidum (Lingzhi) mushroom powder. Journal of the Medical Association of Thailand, 90(1).

Lees verder

Meer weten.

Reishi is maar een van de medicinale paddenstoelen. Ontdek onze andere gidsen, of onze pagina reishi.