Beter slapen: 15 avondgewoonten om sneller in slaap te vallen
Door de redactie van Mush n Go - 12 oktober 2026
Door de redactie van Mush n GoGepubliceerd op 12 oktober 202615 min leestijd
Slaap
Om goed te slapen, werkt een vaste avondroutine het best: op vaste tijden naar bed gaan en opstaan, vanaf het begin van de middag geen cafeïne meer, licht eten, het licht dimmen en schermen een uur vooraf uitzetten, warm douchen, uw hoofd leegmaken op papier en slapen in een koele, donkere en stille slaapkamer.
Slaap +
Onze avondcapsules: reishi, valeriaan, magnesiumbisglycinaat, melatonine en acaciavezels. 1 tot 2 capsules 30 minuten voor het slapengaan.
Slaap + ontdekken →Anti-Stress
Ashwagandha, reishi, heilige basilicum, vitamine B6 en schisandra. Eén tot twee capsules 's ochtends, voor wie dagen heeft die doorlopen tot in de nacht.
Anti-Stress ontdekken →Waarom de avond telt
Goed slapen begint vooraf.
We denken vaak dat slapen begint zodra we het licht uitdoen. In werkelijkheid wordt het uren vooraf voorbereid. Twee mechanismen bepalen hoe makkelijk u in slaap valt.
De biologische klok, om te beginnen. Die stelt het lichaam af op een cyclus van ongeveer 24 uur en richt zich vooral naar het licht. 's Avonds, als het licht afneemt, maken de hersenen melatonine aan, het hormoon dat het lichaam laat weten dat de nacht eraan komt. Te veel licht, vooral fel licht, vertraagt dat signaal.
De slaapdruk, daarna. Hoe langer u wakker blijft, hoe meer de behoefte aan slaap zich opstapelt. Een laat dutje of een koffie in de middag verstoort die teller, en de slaap komt te laat.
Avondgewoonten werken op deze twee hefbomen. Geen enkele is op zichzelf een wondermiddel. Het is hun optelsom, elke avond herhaald, die na een paar weken het verschil maakt. U hoeft ze niet allemaal tegelijk over te nemen: kies er drie, houd ze twee weken vol en voeg er dan andere aan toe.
De 15 gewoonten
De 15 avondgewoonten in één oogopslag.
Hier is de volledige lijst, in de volgorde van de dag. Elke gewoonte wordt verderop in het artikel uitgelegd.
| Nr. | Gewoonte | Wanneer |
|---|---|---|
| 1 | Op een vast tijdstip opstaan, ook in het weekend | Elke ochtend |
| 2 | Daglicht opvangen | 's Ochtends |
| 3 | Geen lange of late dutjes | 's Middags |
| 4 | Laatste koffie voor 14.00 uur | Begin van de middag |
| 5 | Alcohol 's avonds beperken | Bij het avondeten |
| 6 | Licht avondeten, 2 tot 3 u voor het slapengaan | 19.00 - 20.00 uur |
| 7 | Het licht in huis dimmen | 2 u vooraf |
| 8 | Schermen uitzetten | 1 u vooraf |
| 9 | Warme douche of warm bad | 1 tot 2 u vooraf |
| 10 | Overdag bewegen, 's avonds rustig | Dag, avond |
| 11 | De lijst voor morgen opschrijven | Voor u naar boven gaat |
| 12 | Ademen, lezen, rekken | 30 min vooraf |
| 13 | Een koele, donkere en stille slaapkamer | Bij het slapengaan |
| 14 | Het bed alleen voor de slaap | Bij het slapengaan |
| 15 | Opstaan als de slaap niet komt | 's Nachts |
Gewoonten 1 tot 3
Vaste tijden, de basis van alles.
1. Op een vast tijdstip opstaan. Dit is de meest onderschatte en de krachtigste gewoonte. Het tijdstip van opstaan stelt de biologische klok veel sterker bij dan het tijdstip van naar bed gaan. Door de week om 7.00 uur opstaan en op zondag om 11.00 uur, betekent elke maandag een kleine jetlag. Probeer het verschil onder een uur te houden, ook in het weekend.
2. 's Ochtends daglicht opvangen. Een paar minuten buiten na het opstaan, zelfs bij bewolkt weer, geven de biologische klok een veel sterker signaal dan binnenverlichting. Een koffie op het balkon, lopend naar het werk, ontbijten bij het raam: ochtendlicht helpt om 's avonds slaap te krijgen.
3. Geen lange of late dutjes. Een kort dutje van 10 tot 20 minuten in het begin van de middag geeft rust zonder de nacht aan te tasten. Langer, of na 16.00 uur, verlaagt het de slaapdruk en vertraagt het inslapen. Slaapt u slecht, laat het dan een paar weken weg om het verschil te zien.
Hoeveel uur slapen? De Amerikaanse National Sleep Foundation raadt volwassenen 7 tot 9 uur aan en 65-plussers 7 tot 8 uur. De beste graadmeter blijft hoe fit u zich overdag voelt.
Gewoonten 4 tot 6
Koffie, alcohol, avondeten: wat er aan tafel gebeurt.
4. De laatste koffie voor 14.00 uur. Cafeïne heeft enkele uren nodig om te worden afgebroken, en die tijd verschilt sterk van persoon tot persoon. Een koffie om 16.00 uur werkt dus nog als u naar bed gaat, ook al hebt u het gevoel dat u hem goed verdraagt. Denk ook aan thee, cola, energiedrankjes en pure chocolade. Wilt u uw middagkopje niet missen, stap dan over op een drank met weinig cafeïne, zoals een Brainstoorm met 20 mg cafeïne, tegenover ongeveer 80 mg in een espresso.
5. Alcohol 's avonds beperken. Een glas wijn helpt soms om in slaap te vallen, maar verslechtert de tweede helft van de nacht: lichtere slaap, vaker wakker worden, harder snurken. In Frankrijk luiden de officiële richtlijnen maximaal 10 glazen per week, niet meer dan 2 per dag, met alcoholvrije dagen.
6. Licht avondeten, twee tot drie uur voor het slapengaan. Een zware, vette of heel pittige maaltijd vlak voor het slapen dwingt het lichaam te verteren in plaats van te rusten, en bevordert zuurbranden. Kies voor groenten, een redelijke portie eiwitten en zetmeelrijke producten, die helpen om tot de ochtend verzadigd te blijven. En drink vooral overdag, om te voorkomen dat u 's nachts wakker wordt om naar het toilet te gaan.
's Avonds liever wel
Groentesoep, vis of eieren, rijst, pasta of aardappelen, yoghurt, verveine- of kamillethee.
's Avonds liever niet
Koffie, thee, cola, alcohol, heel vette of heel pittige gerechten, veel drinken vlak voor het slapen.
Wat de studies zeggen
Schermen, koffie, warme douche: vier studies om te kennen.
Er circuleren veel slaaptips zonder bron. Die in dit artikel steunen op de aanbevelingen van wetenschappelijke verenigingen en op enkele studies die het kennen waard zijn, met hun precieze voorwaarden.
Chang et al., 2015 · Verenigde Staten
12 volwassenen lazen vijf avonden op rij vier uur voor het slapen, op een e-reader met verlicht scherm of in een papieren boek. Met het scherm duurde het langer voor ze in slaap vielen, maakten ze 's avonds minder melatonine aan en voelden ze zich de volgende ochtend minder alert.
Drake et al., 2013 · Verenigde Staten
12 volwassenen namen 400 mg cafeïne, het equivalent van een paar sterke koffies, bij het slapengaan, 3 uur of 6 uur vooraf. Zelfs 6 uur vooraf ingenomen, verkortte cafeïne hun slaap met meer dan een uur.
Haghayegh et al., 2019 · meta-analyse
Een overzicht van studies over een warme douche of een warm bad voor het slapengaan. Water van 40 tot 42,5 °C, 1 tot 2 uur voor het naar bed gaan, zelfs maar een tiental minuten, ging samen met sneller inslapen.
Scullin et al., 2018 · Verenigde Staten
57 jongvolwassenen schreven voor het slapen vijf minuten lang ofwel een takenlijst voor de volgende dag, ofwel wat ze al gedaan hadden. Wie een takenlijst schreef, viel sneller in slaap, en des te sneller naarmate de lijst gedetailleerder was.
Het gaat meestal om kleine studies, maar hun resultaten wijzen in dezelfde richting als de algemene aanbevelingen over slaaphygiëne. De volledige bronnen staan onderaan de pagina.
Gewoonten 7 en 8
Minder licht, minder schermen.
7. Het licht twee uur voor het slapengaan dimmen. Melatonine stijgt als het licht afneemt. De plafondlamp vervangen door een lamp met warm licht, in de woonkamer en in de badkamer, geeft de hersenen het signaal dat de nacht nadert. Het is een van de makkelijkste gewoonten om aan te nemen, en een van de meest onderschatte.
8. Schermen een uur vooraf uitzetten. Schermen combineren drie problemen: hun licht, rijk aan blauw, vertraagt de melatonine; hun inhoud, nieuwsfeeds, e-mails, series, houdt de hersenen wakker; en ze laten de tijd ongemerkt voorbijgaan. De nachtmodus verzacht het eerste probleem, niet de andere twee.
- Laad uw telefoon buiten de slaapkamer op, en koop een echte wekker.
- Stel een herinnering “schermen uit” in, een uur voor uw bedtijd.
- Vervang de laatste aflevering door een papieren boek, een rustige podcast of zachte muziek.
- Zet het automatisch afspelen van de volgende aflevering uit op uw platforms.
- Moet u laat werken, verlaag dan de helderheid en zet de nachtmodus aan.
Gewoonten 9 en 10
Eerst warmte, dan koelte.
9. Een warme douche of een warm bad, een tot twee uur vooraf. Om in slaap te vallen, moet de kerntemperatuur van het lichaam licht dalen. Warm water verwijdt de bloedvaten in de huid, en als u eruit komt, ontsnapt de warmte sneller: de kerntemperatuur daalt, wat het inslapen bevordert. Een tiental minuten met aangenaam warm water volstaat.
10. Overdag bewegen, 's avonds rustig. Regelmatige lichaamsbeweging is een van de beste bondgenoten van de slaap. Wandelen, fietsen, zwemmen, hardlopen: regelmaat is wat telt. Kies 's avonds rustige activiteiten, rekoefeningen, yoga, een wandeling na het eten. Een heel intensieve training vlak voor het slapengaan kan bij sommige mensen het inslapen vertragen: houd die liever voor het eind van de middag.
Twee uur vooraf
Gedimd licht, avondeten klaar, laatste blik op de e-mails.
Een uur vooraf
Schermen uit, warme douche, pyjama. Het huis gaat in nachtmodus.
Dertig minuten vooraf
Lijst voor morgen, lezen, langzaam ademen. Dan naar bed, als de slaap komt.
Gewoonten 11 en 12
Uw hoofd leegmaken voor het licht uitgaat.
11. De lijst voor morgen opschrijven. Gedachten die blijven malen als het licht uitgaat, zijn een van de belangrijkste oorzaken van inslaapproblemen. Wat u morgen te wachten staat in vijf minuten en zo precies mogelijk op papier zetten, helpt de hersenen los te laten: het staat genoteerd, ze hoeven het niet meer te onthouden. Leg een notitieboekje op het nachtkastje voor ideeën die laat komen.
12. Ademen, lezen, rekken. Dertig minuten rustige activiteit vormen een sluis tussen dag en nacht. Hartcoherentie, zes ademhalingen per minuut gedurende vijf minuten, is makkelijk aan te leren. De 4-7-8-ademhaling, een paar zachte rekoefeningen, lectuur die niets met werk te maken heeft: kies wat u ontspant en herhaal het elke avond, zodat uw lichaam dit ritueel met slapen verbindt.
Als stress u de hele dag vergezelt, moet u ook overdag in actie komen. Sommigen nemen 's ochtends 1 tot 2 capsules Anti-Stress, dat ashwagandha, reishi, heilige basilicum, vitamine B6 en schisandra combineert. Wilt u het verband tussen stress en onrustige nachten begrijpen, lees dan ons artikel over hoe u cortisol verlaagt, en onze vergelijking reishi of ashwagandha.
Gewoonte 13
De ideale slaapkamer om goed te slapen.
13. Een koele, donkere en stille slaapkamer. Dat is de omgeving die het lichaam helpt zijn temperatuur te verlagen en de hersenen ongestoord laat. Vaak volstaan een paar aanpassingen.
| Element | Ideaal | Eenvoudige oplossing |
|---|---|---|
| Temperatuur | Koel, rond 18 °C | Verwarming lager, raam op een kier, dekbed aangepast aan het seizoen |
| Duisternis | Volledig donker | Verduisterende gordijnen, slaapmasker, lampjes afgedekt |
| Geluid | Stilte of een gelijkmatig geluid | Oordopjes, witte ruis, deur dicht |
| Lucht | Ververst | Elke dag tien minuten luchten, ook in de winter |
| Beddengoed | Comfortabel, passend | Matras ongeveer om de tien jaar vervangen, kussen passend bij uw lichaamsbouw |
| Wekker | 's Nachts onzichtbaar | Draai het scherm om: op de klok kijken voedt de ongerustheid |
Gewoonten 14 en 15
Het bed, alleen om te slapen.
14. Het bed alleen voor de slaap. Als u in bed werkt, eet, series kijkt of op uw telefoon scrolt, gaan uw hersenen het uiteindelijk met wakker zijn verbinden. Het bed voorbehouden aan slaap en intimiteit geeft het zijn signaalfunctie terug. Ga naar bed als u slaap hebt, niet alleen omdat het tijd is.
15. Opstaan als de slaap niet komt. Het klinkt tegenstrijdig, maar urenlang liggen woelen houdt slapeloosheid in stand. Slaapt u na ongeveer twintig minuten nog niet, zonder op de klok te kijken, sta dan op, ga naar een andere, gedempt verlichte ruimte, doe iets rustigs en kom terug als u slaap voelt. Deze twee gewoonten horen bij de technieken van cognitieve gedragstherapie voor insomnie, de standaardbehandeling van chronische slapeloosheid.
Wat u beter vermijdt als u slecht slaapt:
- Bij elk ontwaken op de klok kijken en uitrekenen hoeveel slaap er nog rest.
- Uitslapen om een slechte nacht “in te halen”.
- Steeds vroeger naar bed gaan, in de hoop meer te slapen.
- Een glas alcohol drinken om in slaap te vallen.
- Slaapmiddelen nemen zonder medisch advies.
Melatonine, valeriaan, magnesium
En supplementen om goed te slapen?
Als de gewoonten eenmaal zitten, willen sommige mensen ze aanvullen met een avondsupplement. Dit zijn de meest gebruikte ingrediënten, en wat u over elk ervan moet weten.
Het hormoon dat uw hersenen 's avonds aanmaken, ook verkrijgbaar als supplement. Het wordt vooral gebruikt bij jetlag en moeilijk inslapen.
Een Europese plant die sinds de oudheid wordt gebruikt, met een sterk geurende wortel. Een traditionele avondplant.
Een vorm van magnesium gebonden aan een aminozuur, glycine, bekend als goed verdraagbaar voor de darmen.
De paddenstoel van de onsterfelijkheid in de Chinese traditie, al eeuwen gebruikt in Azië, meestal 's avonds.
Deze vier ingrediënten zitten, samen met acaciavezels, in Slaap +, onze capsules om 30 minuten voor het slapengaan in te nemen. Voor een routine voor dag en nacht combineert het Ontspanningspakket Slaap + en Anti-Stress. En alles over paddenstoelen voor de avond leest u in onze vergelijking van de beste paddenstoel voor de slaap.
Het Franse voedselveiligheidsagentschap ANSES raadt aan melatoninesupplementen te vermijden tijdens zwangerschap en borstvoeding, bij kinderen en tieners en bij ontstekings- of auto-immuunziekten, en eerst een arts te raadplegen bij een behandeling, epilepsie, astma of stemmingsstoornissen. Valeriaan en melatonine kunnen slaperigheid veroorzaken: rijd geen auto na inname.
Een voorbeeldroutine
Een avond die een goede nacht voorbereidt.
Zo kan een avond eruitzien die de meeste gewoonten combineert, voor een bedtijd rond 23.00 uur. Verschuif de tijden naar uw ritme, maar behoud de tussenpozen.
14.00 uur
Laatste koffie van de dag. Daarna water, kruidenthee of een Brainstoorm met weinig cafeïne als u uw pauze niet wilt missen.
19.30 uur
Licht avondeten: soep, vis of eieren, zetmeel, yoghurt. Geen alcohol, of hooguit één glas.
21.00 uur
Gedimd licht in heel het huis. De telefoon gaat aan de lader in de gang.
21.30 uur
Warme douche, pyjama en een tiental minuten zachte rekoefeningen.
22.15 uur
Vijf minuten om de lijst voor morgen op te schrijven, dan lezen. 1 tot 2 capsules Slaap +, als dat bij uw routine hoort.
23.00 uur
Naar bed in een koele en donkere kamer, als de slaap komt. Wekker morgen op hetzelfde tijdstip, ook in het weekend.
Wanneer naar de arts
Als gewoonten niet volstaan.
Men spreekt van chronische slapeloosheid als moeite met inslapen, 's nachts wakker worden of te vroeg wakker worden minstens drie nachten per week voorkomen, al minstens drie maanden, met gevolgen overdag. Bespreek het in dat geval met uw arts: slapeloosheid is te behandelen, en cognitieve gedragstherapie voor insomnie geeft zeer goede resultaten.
- U snurkt luid, of uw partner merkt ademstops op.
- U dommelt overdag in, achter het stuur of in vergaderingen.
- U voelt 's avonds onrust in uw benen.
- Uw nachten worden verstoord door pijn, angst of een heel sombere stemming.
- Uw klachten begonnen met een nieuwe behandeling.
Deze signalen kunnen wijzen op slaapapneu, het rustelozebenensyndroom of een depressie, die een specifieke medische aanpak vragen.
Uw vragen
Alles wat u ons vraagt om goed te slapen.
Hoe slaapt u 's nachts goed?
Houd vaste tijden aan, stop met cafeïne aan het begin van de middag, eet licht, dim het licht en zet schermen een uur voor het slapengaan uit. Slaap in een koele, donkere en stille kamer, en gebruik het bed alleen om te slapen.
Wat is het beste tijdstip om naar bed te gaan?
Er bestaat geen universeel ideaal tijdstip: het hangt af van wanneer u opstaat en hoeveel slaap u nodig hebt. Tel 7 tot 9 uur terug vanaf uw wektijd, en ga naar bed als u slaap hebt, op een zo regelmatig mogelijk tijdstip.
Hoe valt u snel in slaap?
Een warme douche een tot twee uur vooraf, een koele kamer, geen schermen, een takenlijst voor morgen om uw hoofd leeg te maken, dan een paar minuten langzaam ademen. Komt de slaap na ongeveer twintig minuten niet, sta dan op en kom later terug.
Wat drinken 's avonds om goed te slapen?
Water, verveine-, kamille- of lindebloesemthee, of warme melk als u dat lekker vindt. Vermijd koffie, thee, frisdrank en alcohol, en drink vlak voor het slapen niet te veel, zodat u 's nachts niet wakker wordt.
Hoe lang voor het slapen moet u stoppen met schermen?
Een uur is een goede richtlijn. Het licht van schermen vertraagt de aanmaak van melatonine, en hun inhoud houdt de hersenen wakker. De nachtmodus helpt voor het licht, niet voor de rest.
Welke temperatuur in de slaapkamer om goed te slapen?
Een koele slaapkamer, rond 18 °C, helpt het lichaam zijn kerntemperatuur te verlagen, wat het inslapen bevordert. Pas liever uw dekbed aan het seizoen aan dan de kamer te verwarmen.
Helpt melatonine om beter te slapen?
Melatonine wordt vooral gebruikt bij jetlag en moeilijk inslapen. Het vervangt geen goede slaaphygiëne en wordt voor sommige mensen afgeraden, met name tijdens de zwangerschap, bij kinderen of bij een auto-immuunziekte. Vraag advies aan uw arts of apotheker.
Moet u een dutje doen als u slecht slaapt?
Een kort dutje van 10 tot 20 minuten in het begin van de middag kan helpen. Een lang dutje of een dutje na 16.00 uur verlaagt de slaapdruk en maakt inslapen 's avonds moeilijker.
Wanneer naar de arts met slaapproblemen?
Als de problemen langer dan drie maanden duren, minstens drie nachten per week, of samengaan met snurken, ademstops of slaperigheid overdag. Uw arts kan naar een oorzaak zoeken en een passende aanpak voorstellen.
Bronnen
- Hirshkowitz M. et al. (2015). National Sleep Foundation's sleep time duration recommendations: methodology and results summary. Sleep Health, 1(1).
- Chang A.-M. et al. (2015). Evening use of light-emitting eReaders negatively affects sleep, circadian timing, and next-morning alertness. Proceedings of the National Academy of Sciences, 112(4).
- Drake C. et al. (2013). Caffeine effects on sleep taken 0, 3, or 6 hours before going to bed. Journal of Clinical Sleep Medicine, 9(11).
- Haghayegh S. et al. (2019). Before-bedtime passive body heating by warm shower or bath to improve sleep: a systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 46.
- Scullin M. K. et al. (2018). The effects of bedtime writing on difficulty falling asleep: a polysomnographic study comparing to-do lists and completed activity lists. Journal of Experimental Psychology: General, 147(1).
Lees verder
Meer weten.
Aan goede slaap werkt u 's avonds, maar ook overdag. Ontdek onze andere gidsen, of blader door de gids over paddenstoelen en adaptogene planten.
Ontdek onze supplementen met paddenstoelen en adaptogene planten
Onze veganistische formules, gemaakt in Toulouse door een Franse producent.
















