Studeren voor examens: 10 gewoonten om geconcentreerd te blijven

Studeren voor examens: 10 gewoonten om geconcentreerd te blijven

Door de redactie van Mush n Go - 9 oktober 2026

Door de redactie van Mush n GoGepubliceerd op 9 oktober 202614 min lezen

Studie en concentratie

Om te studeren voor examens en geconcentreerd te blijven, zet u in op wat onderzoek bevestigt: uzelf overhoren in plaats van herlezen, de leerstof over meerdere dagen spreiden, werken in blokken van 25 tot 50 minuten, de telefoon uit de kamer en uw slaap beschermen. Een planning, actieve pauzes en muziek zonder tekst doen de rest.

10studietechnieken doorgelicht door Dunlosky et al. (2013)
25 minwerken, dan 5 pauze: de pomodoromethode
5ingrediënten in Focus, waaronder pruikzwam, bacopa en ginkgo
20 mgcafeïne per kop Brainstoorm, tegenover veel meer in een espresso
In capsules

Focus

Onze concentratieformule: pruikzwam, saffraan, Bacopa monnieri, Ginkgo biloba en zeeden. De kuur van 30 dagen voor examenperiodes en intensief werk.

Focus ontdekken →
In de kop

Brainstoorm

Onze paddenstoelenkoffie: pruikzwam, cordyceps, chaga en maca, met slechts 20 mg gemicro-encapsuleerde cafeïne per kop. Warm of koud, zonder paddenstoelensmaak.

Ontdek Brainstoorm →

Gewoonte 1 · Terugplannen

Een studieplanning die standhoudt.

Concentratie begint voordat u gaat zitten. Als u niet weet wat u moet studeren, verliest u veel tijd met kiezen, begint u met het makkelijke en schuift u de rest voor u uit. Een planning lost dit probleem voorgoed op.

De eenvoudigste methode is terugplannen : vertrek van de examendatum en ga terug in de tijd. Maak een lijst van alle vakken en hoofdstukken, schat de tijd voor elk in en verdeel ze over de resterende weken, met wat speling voor het onverwachte.

Periode Doel Wat u doet
30 tot 15 dagen vooraf De hele leerstof doorlopen Samenvattingen, oefeningen, een eerste keer door elk hoofdstuk
15 tot 7 dagen vooraf Verankeren Uzelf overhoren, mislukte oefeningen opnieuw maken, terug naar de zwakke punten
7 tot 2 dagen vooraf Oefenen in echte omstandigheden Oude examens op tijd, mondelinge vragen over de leerstof
De dag ervoor Herhalen, niet leren Een laatste blik op uw kaartjes, daarna een rustige avond

Stel uzelf elke dag twee of drie precieze doelen, zoals ‘oefeningen 4 tot 8 van hoofdstuk 3 maken’, in plaats van een vaag ‘chemie studeren’. Een duidelijk doel is een doel waar u aan begint.

Gewoonte 2 · Uzelf overhoren

Stop met herlezen, overhoor uzelf.

Dit is de nuttigste vaststelling uit het onderzoek naar leren, en de minst toegepaste. Uw cursus herlezen en markeren geven de indruk dat u de stof beheerst: de tekst voelt vertrouwd, dus denkt u dat u hem kent. Maar informatie herkennen is niet hetzelfde als ze op de examendag kunnen oproepen.

Uzelf overhoren dwingt uw brein om de informatie op te halen zonder ze voor zich te hebben. Dat is minder comfortabel, en juist daarom werkt het: elke inspanning om iets op te roepen versterkt de herinnering. Onderzoekers spreken van het testeffect of van ophaaloefening.

  • Sluit uw cursus en schrijf alles wat u zich herinnert op een leeg blad.
  • Maak vraag-antwoordkaartjes en draai het antwoord pas om nadat u hebt geantwoord.
  • Maak uitgewerkte oefeningen opnieuw zonder naar de oplossing te kijken.
  • Leg het hoofdstuk hardop uit, alsof u het aan iemand voorstelt.
  • Werk met examens van vorige jaren, met een tijdslimiet.

En als u zich vergist? Des te beter. Noteer de fout, lees het juiste antwoord na en overhoor uzelf later opnieuw. In die lus gebeurt het meeste leren.

Gewoonte 3 · De leerstof spreiden

Minder blokken op het laatste moment, vaker terugkomen.

Een hoofdstuk vier uur aan één stuk studeren de avond voor het examen voelt efficiënt. Dezelfde tijd, verdeeld over vier sessies van een uur op verschillende dagen, levert veel duurzamere herinneringen op. Dat heet gespreide herhaling, een van de sterkste effecten uit de geheugenpsychologie.

Het principe is eenvoudig: terugkomen op een onderwerp net wanneer u het begint te vergeten. Een ritme dat vaak aan studenten wordt voorgesteld, is een les de dag erna te herhalen, dan enkele dagen later en dan een week daarna. Hoe verder het examen, hoe langer de tussenpozen mogen zijn.

1

Dezelfde dag

U leert het hoofdstuk en maakt uw kaartjes. Een eerste snelle test aan het einde van de sessie.

2

Enkele dagen later

U overhoort uzelf met de kaartjes, zonder eerst de cursus te herlezen. U noteert wat niet bleef hangen.

3

Een week later

Nieuwe test, met extra aandacht voor de zwakke punten. Het hoofdstuk begint vanzelf te blijven hangen.

Een bonus: vakken afwisselen of soorten oefeningen mengen in dezelfde sessie, in plaats van alles in blokken te doen. Op het moment zelf is dat verwarrender, maar het traint u om te herkennen welke methode u moet toepassen, precies zoals op de examendag.

Wat het onderzoek zegt

Efficiënt studeren: drie referentiestudies.

Studiemethoden zijn niet alleen een kwestie van smaak. Cognitief psychologen vergelijken ze al decennia. Hier drie onderzoeken die de kijk op leren hebben veranderd.

Roediger en Karpicke, 2006 · Verenigde Staten

Studenten lazen een tekst en lazen hem daarna opnieuw of overhoorden zichzelf. Vijf minuten later deden de ‘herlezers’ het iets beter. Maar twee dagen en een week later onthielden wie zichzelf had overhoord duidelijk meer.

Cepeda et al., 2006 · Verenigde Staten

Een meta-analyse van enkele honderden experimenten over verbaal geheugen: bij dezelfde studietijd levert het spreiden van sessies in de tijd betere herinneringen op dan ze in één keer te bundelen.

Dunlosky et al., 2013 · Verenigde Staten

Een overzicht van tien leertechnieken. Uzelf overhoren en spreiden krijgen de hoogste nuttigheidsscore. Herlezen, markeren en samenvatten, die studenten het vaakst gebruiken, de laagste.

Het goede nieuws: deze methoden vragen niet meer tijd, alleen een ander gebruik van de tijd die u al hebt. De volledige bronnen staan onderaan de pagina.

Gewoonte 4 · In blokken werken

Hoe concentreert u zich: de blokmethode.

Niemand blijft vier uur aan één stuk geconcentreerd. De aandacht schommelt, en wie ze wil forceren, belandt vaak in een ‘spooksessie’: u zit aan uw bureau, maar doet niet veel meer. De oplossing is uw tijd opdelen in korte blokken, gescheiden door echte pauzes.

De bekendste van deze methoden is de pomodorotechniek, eind jaren 1980 bedacht door de Italiaan Francesco Cirillo, toen student, met een keukenwekker in de vorm van een tomaat.

1

25 minuten

Eén taak, een lopende timer, geen onderbrekingen. Schiet u iets te binnen, schrijf het op en ga door.

2

5 minuten

Een echte pauze: opstaan, een glas water drinken, uit het raam kijken. Geen telefoon.

3

Na 4 blokken

Een lange pauze van 15 tot 30 minuten, om op te laden voor de volgende cyclus.

Vijfentwintig minuten is een vertrekpunt, geen regel. Veel studenten gaan daarna over op blokken van 45 of 50 minuten, gevolgd door 10 minuten pauze. Belangrijk is het principe: een korte, beschermde werktijd, daarna een duidelijke onderbreking.

Gewoonte 5 · De telefoon wegleggen

De telefoon in een andere kamer.

Een melding, een bericht, een blik ‘even checken’: elke onderbreking breekt de vaart, en daarna hebt u enkele minuten nodig om weer in een oefening te komen. Tijdens het studeren is de telefoon vijand nummer één van de concentratie.

Zelfs uitgeschakeld is hij niet neutraal. In een studie bij bijna 800 mensen zagen Adrian Ward en collega's dat deelnemers wier smartphone met het scherm naar beneden op tafel lag, slechter scoorden op tests van het werkgeheugen dan wie hem in een andere kamer had gelaten. Alleen al zijn aanwezigheid leek een deel van de aandacht op te slorpen.

  • Laat uw telefoon tijdens elk werkblok in een andere kamer.
  • Zet de focusmodus van uw computer aan, of een siteblokker.
  • Sluit alle overbodige tabbladen en houd alleen uw cursus open.
  • Laat uw naasten weten wanneer u studeert: dan weten ze wanneer ze u kunnen bereiken.

Gewoonte 6 · Uw muziek kiezen

Muziek om te concentreren: wat helpt, wat stoort.

‘Muziek om te studeren’ is een van de meest gezochte termen in de examenperiode. Moet u met muziek studeren? Het antwoord hangt vooral af van het soort muziek en de taak.

Het beroemde ‘Mozarteffect’ komt uit een korte studie die Frances Rauscher en collega's in 1993 publiceerden: studenten scoorden beter op taken van ruimtelijk redeneren nadat ze naar een sonate van Mozart hadden geluisterd. Het effect was kort, en later onderzoek kon het maar moeilijk herhalen. Naar Mozart luisteren maakt u dus niet slimmer.

Veel beter aangetoond is dat songteksten storen bij verbale taken, zoals lezen, van buiten leren of schrijven. Het brein kan het niet laten de woorden die het hoort te verwerken, zelfs als u ze probeert te negeren.

Soort geluid Voor welk studeerwerk Te vermijden als
Stilte Van buiten leren, moeilijke teksten, schrijven Stilte u zenuwachtig maakt
Rustige instrumentale muziek Oefeningen, kaartjes, repetitieve taken Ze te ritmisch of te luid is
Witte ruis, regen, café Een lawaaierige omgeving maskeren Het volume hoog staat
Muziek met tekst Mechanische taken, opruimen, pauzes U leest, leert of schrijft

Een goed compromis: een instrumentale playlist, altijd dezelfde, zacht. Na een tijd wordt ze een signaal: als ze begint, is het tijd om te werken.

Gewoonte 7 · Uw slaap beschermen

's Nachts studeert uw brein voor u.

Het is de gewoonte die in de examenperiode het vaakst wordt opgeofferd, en toch een van de belangrijkste. Tijdens de slaap verankert het brein wat u overdag hebt geleerd. Een doorgehaalde nacht voor een examen betekent de volgende dag minder geheugen en minder concentratie. Meer weten? Ontdek de werking en dosering van rozemarijn.

Vaste tijden

Ga ongeveer op hetzelfde uur slapen en sta op hetzelfde uur op, ook in het weekend. Uw biologische klok zal u dankbaar zijn.

Geen scherm voor het slapen

Zet schermen een uur voor het slapengaan uit. Lees liever een kaartje op papier.

Cafeïne voor 14.00 uur

Ze werkt nog lang na de laatste kop en kan uw nacht inkorten zonder dat u het merkt.

Een kort dutje

Twintig minuten vroeg in de namiddag, niet meer, om niet nog vermoeider wakker te worden.

Houdt examenstress u uit uw slaap, dan bevat onze formule Slaap + melatonine, die bijdraagt tot een kortere inslaaptijd, samen met reishi, valeriaan en magnesiumbisglycinaat. 1 tot 2 capsules 30 minuten voor het slapengaan.

Gewoonte 8 · Bewegen

Actieve pauzes, niet de bank.

Acht uur per dag zitten maakt lichaam en geest loom. De nuttigste pauzes zijn niet die op sociale media, maar die waarin u wat beweegt: opstaan, wandelen, stretchen, ademhalen aan het raam.

Een wandeling van twintig tot dertig minuten per dag, liefst bij daglicht, helpt u om los te komen, opgebouwde spanning af te bouwen en 's avonds beter te slapen. Tijdens korte pauzes volstaan een paar rekoefeningen of een keer de trap op en af om weer op gang te komen.

En als u sport, stop er dan niet mee tijdens het studeren. Verminder eventueel het volume, maar houd de trainingen aan: vaak zijn ze het beste moment van de dag om stress kwijt te raken.

Gewoonte 9 · Eten en drinken

Wat er op uw bord en in uw kop zit.

Een te zware lunch, en het dutje boven uw kaartjes is gegarandeerd. Kies tijdens het studeren voor eenvoudige, regelmatige maaltijden: groenten, eiwitten, volkoren zetmeel en tussendoortjes die geen achtbaan veroorzaken, zoals een stuk fruit, noten of een yoghurt. En drink de hele dag water: een drinkfles op uw bureau is de beste herinnering.

Blijft de vraag naar koffie. Veel studenten drinken kop na kop om vol te houden. Het probleem is de nervositeit, klamme handen voor het examen en een slechtere slaap. Daarom ontwikkelden we Brainstoorm met slechts 20 mg gemicro-encapsuleerde cafeïne per kop, samen met 1 000 mg pruikzwam, cordyceps en chaga en 3 000 mg maca. Dit zeggen twee van onze klanten op Trustpilot (reviews vertaald uit het Frans).

‘ik voel me geconcentreerder en veel minder zenuwachtig’

★★★★★ Roxane T., 24 oktober 2025, over Brainstoorm

‘Ik waardeer vooral de stabielere energie die het geeft: geen zenuwachtigheid en geen dip.’

★★★★★ Nawel F., 7 januari 2026, over Brainstoorm

Zoekt u andere drankideeën, lees dan ons artikel over dranken met paddenstoelen en adaptogene planten en concentratie.

Gewoonte 10 · Stress beheersen

Examenstress, getemd.

Een beetje stress helpt om in actie te komen. Te veel stress, en uw hoofd is leeg op het moment dat u moet antwoorden. Examenstress kunt u niet uitschakelen, maar wel temmen, zeker als u er vroeg mee begint.

  • Oefen in echte omstandigheden: timer, opgeruimde tafel, zonder notities.
  • Oefen een trage ademhaling, bijvoorbeeld langer uitademen dan inademen, een paar minuten per dag.
  • Houd minstens één avond per week studievrij.
  • Praat over uw zorgen met een naaste, een medestudent of de studentenbegeleiding van uw school.
  • Vervang ‘ik moet alles weten’ door ‘ik doe mijn best met de tijd die ik heb’.

Voor wie van planten houdt, combineert onze formule Anti-Stress ashwagandha, reishi, heilige basilicum, schisandra en vitamine B6. En om te begrijpen hoe stress werkt, leest u ons artikel over hoe u uw cortisol verlaagt.

Wordt de angst overweldigend, slaapt u niet meer of hebt u sombere gedachten, wacht dan niet tot na de examens: praat erover met uw arts of met de studentenbegeleiding. In een crisis kunt u in Nederland dag en nacht gratis terecht bij 113 Zelfmoordpreventie via 0800-0113; in België bij de Zelfmoordlijn via 1813.

Een typische dag

Een studiedag, van opstaan tot slapengaan.

Zo kan een dag eruitzien waarin u deze tien gewoonten toepast. Pas de uren aan uw ritme aan: de structuur telt, niet het exacte uur.

7.30 uur

Opstaan op een vast uur, daglicht, ontbijt met eiwitten. 1 tot 2 capsules Focus tijdens uw kuur.

8.30 uur

Twee blokken van het moeilijkste vak, terwijl uw hoofd fris is. Telefoon in een andere kamer.

10.30 uur

Pauze van 20 minuten, liefst buiten. Daarna een kop Brainstoorm en twee oefenblokken.

12.30 uur

Lichte lunch, weg van uw bureau. Een korte wandeling of een dutje van 20 minuten.

14.00 uur

Tests over de hoofdstukken van de vorige dagen: kaartjes, leeg blad, oude examens.

17.00 uur

Sport of een wandeling. Daarna een laatste korte sessie om de volgende dag te plannen.

's Avonds

Niet studeren na het avondeten, of alleen uw kaartjes doorlopen. Schermen uit, op een vast uur naar bed.

Planten en paddenstoelen

Natuurlijke nootropica, op hun juiste plaats.

Tijdens het studeren interesseren veel studenten zich voor natuurlijke nootropica, planten en paddenstoelen die met concentratie worden geassocieerd. Laten we duidelijk zijn: geen enkel supplement vervangt de tien gewoonten uit dit artikel. Maar sommigen nemen ze graag op in hun routine, voor de duur van een kuur.

Pruikzwam

De paddenstoel met de witte manen, onderzocht om zijn hericenonen. In Focus en Brainstoorm. Meer weten.

Bacopa

Een plant uit de ayurvedische traditie, die meerdere weken wordt ingenomen. In Focus. Meer weten.

Ginkgo biloba

Een van de best onderzochte bladextracten ter wereld. In Focus. Meer weten.

Saffraan

Een kostbaar kruid, vooral onderzocht voor de stemming. In Focus. Meer weten.

Wilt u alles over deze ingrediënten weten, lees dan onze gids over natuurlijke nootropica. En wilt u de volledige routine, dan bundelt het BrainPower-pakket Focus, Energie en een Brainstoorm.

Uw vragen

Alles wat u ons vraagt over studeren.

Hoe concentreer je je om te studeren?

Werk in blokken van 25 tot 50 minuten aan één taak, met de telefoon in een andere kamer en korte pauzes waarin u beweegt. Stel voor elke sessie precieze doelen en bescherm uw slaap.

Wat is de beste methode om voor examens te studeren?

Volgens onderzoek in de leerpsychologie zijn de twee meest doeltreffende methoden uzelf overhoren (vraag-antwoordkaartjes, leeg blad, oude examens) en de leerstof over meerdere dagen spreiden. Herlezen en markeren zijn veel minder doeltreffend.

Naar welke muziek luister je om je te concentreren?

Rustige instrumentale muziek op laag volume past goed bij oefeningen. Voor lezen, van buiten leren of schrijven blijft stilte beter: songteksten storen bij verbale taken.

Hoeveel uur per dag studeren?

Er is geen ideaal getal. Veel studenten houden vier tot zes uur echt geconcentreerd werk vol, verdeeld in blokken. Liever minder, goed benutte uren dan lange, versnipperde dagen.

Hoe verhoog je je concentratie bij het studeren?

Slaap voldoende, leg de telefoon weg, werk in blokken, beweeg tijdens de pauzes, eet 's middags licht en drink water. Die gewoonten maken het grootste verschil.

Helpt koffie bij het studeren?

Een matige hoeveelheid kan helpen om alert te blijven, maar te veel maakt nerveus en schaadt de slaap. Beperk u tot een paar koppen, voor 14.00 uur. Onze Brainstoorm bevat 20 mg cafeïne per kop.

Moet je de avond voor een examen studeren?

Uw kaartjes licht doorlopen, ja. Laat op de avond nieuwe hoofdstukken leren, nee: een goede nachtrust helpt u meer.

Studeer je beter 's ochtends of 's avonds?

Dat hangt af van uw ritme. Veel mensen zijn 's ochtends doeltreffender bij moeilijke taken. Studeer in elk geval niet laat als uw bedtijd daardoor opschuift.

Hoe studeer je efficiënt in weinig tijd?

Focus op oude examens en de meest gestelde vragen, overhoor uzelf in plaats van te herlezen en houd uw slaapuren aan. Wat u op het laatste moment instampt, blijft niet lang hangen.

Bronnen

  1. Roediger H. L., Karpicke J. D. (2006). Test-enhanced learning: taking memory tests improves long-term retention. Psychological Science, 17(3).
  2. Cepeda N. J., Pashler H., Vul E., Wixted J. T., Rohrer D. (2006). Distributed practice in verbal recall tasks: a review and quantitative synthesis. Psychological Bulletin, 132(3).
  3. Dunlosky J., Rawson K. A., Marsh E. J., Nathan M. J., Willingham D. T. (2013). Improving students' learning with effective learning techniques. Psychological Science in the Public Interest, 14(1).
  4. Ward A. F., Duke K., Gneezy A., Bos M. W. (2017). Brain drain: the mere presence of one's own smartphone reduces available cognitive capacity. Journal of the Association for Consumer Research, 2(2).
  5. Rauscher F. H., Shaw G. L., Ky K. N. (1993). Music and spatial task performance. Nature, 365.

Verder lezen

Meer over concentratie.

Aan concentratie werkt u op alle fronten: gewoonten, slaap, voeding, planten. Hier onze andere artikelen en ingrediëntenpagina's om verder te gaan.

Ontdek onze supplementen met paddenstoelen en adaptogene planten

Onze veganistische formules, gemaakt in Toulouse door een Franse producent.

FocusEnergieAnti-stressSlaapHerstelImmuniteit

Bekijk al onze supplementen